Wanneer is een energielabel verplicht?

Op welke momenten is een energielabel verplicht?

RVO geeft aan dat een label verplicht is in deze situaties:

• als een nieuwbouwwoning wordt opgeleverd;
• bij verkoop of een nieuwe huurovereenkomst van een bestaande woning;
• bij verkoop en verhuur van een vakantiehuis;
• bij verkoop en verhuur van een monument, met ingang van 29 mei 2026.

Vanaf die dag zijn er 2 extra gevallen bijgekomen. Als 25% of meer van het volume van de woning wordt gerenoveerd, en bij het verlengen of vernieuwen van de huurovereenkomst.

Gaat u de woning verkopen of verhuren aan een familielid? Ook in dat geval blijft het label verplicht. Koopt u een partner uit, bijvoorbeeld door een scheiding, dan geldt de plicht niet.

Het label wordt aangevraagd door de eigenaar. Bij een nieuwbouwhuis doet de bouwer dat, zelfs als die particulier is en zelf de woning bouwt.

Welke gegevens horen in de advertentie?

Zet u een advertentie waarin u de woning aanbiedt voor verkoop of verhuur? U vermeldt in dat geval de letter van het label, en ook de energieprestatie-indicator. Dit is het gebruik van fossiele energie, uitgedrukt in kilowattuur per vierkante meter per jaar.

Het is dus nodig dat u het label al bezit voordat de advertentie op het web komt. Daarna ontvangt de koper of huurder een kopie.

Heeft u nog geen label? Plan de opname dan in voordat u samen met de makelaar de verkoop begint. De werkwijze daarvoor vindt u bij energielabel aanvragen.

Wat voor boete staat u te wachten als u verkoopt zonder label?

Verkoopt u een woning zonder een geldig label, dan legt de ILT u een boete op. De ILT kijkt per adres of er een label geregistreerd is in EP-Online.

De beleidsregel op wetten.overheid.nl vermeldt hoe hoog het bedrag is. Voor een particulier geldt per woning de boete uit de eerste categorie van het Wetboek van Strafrecht. Bij een onderneming of een andere rechtspersoon is de boete gelijk aan 200% van dit bedrag.

Is de eigendomsoverdracht al rond? In dat geval kunt u geen label meer laten vastleggen. Uw enige optie daarna is om met een zienswijze of een bezwaar te antwoorden op de brief van de ILT.

Komen koper en verkoper bij de notaris overeen dat een label niet nodig is? De verkoper krijgt in dat geval alsnog een boete opgelegd.

Wat zijn de gevolgen van verhuren zonder label?

In plaats van een boete volgt bij verhuur een last onder dwangsom. De ILT meldt dat u dan binnen 6 weken alsnog een label moet laten registreren. Haalt u die termijn niet, dan vordert de ILT het dwangsombedrag in.

U ontvangt eerst een waarschuwingsbrief en hebt daarna 4 weken. Welke stappen u moet zetten en hoeveel huurpunten elke labelletter oplevert, leest u bij energielabel huurwoning.

Bij welke gebouwen hoeft u geen label te hebben?

De ILT somt de volgende uitzonderingen op:

• woonboten en woonwagens met een oppervlakte onder de 50 m²;
• fabrieken, caravans en loodsen;
• kerkgebouwen en moskeeën;
• recreatiewoningen die korter dan 4 maanden worden gebruikt en minder dan 25% nodig hebben van het verbruik bij permanente bewoning;
• vrijstaande gebouwen met een oppervlakte onder de 50 m²;
• tijdelijke gebouwen, met een gebruiksperiode van hooguit 2 jaar;
• schuren, garages en overige gebouwen zonder energieverbruik voor het binnenklimaat;
• onzelfstandige woonruimte, bijvoorbeeld studentenkamers;
• woningen die gesloopt worden; dat toont u aan met bijvoorbeeld een sloopvergunning.

Monumenten vindt u niet meer terug in deze opsomming. Vanaf 29 mei 2026 moet u ook voor beschermde monumenten een label hebben, doordat de Europese regelgeving is gewijzigd.

Bestaat er ook een minimumeis voor het label?

Voor kantoren geldt die eis wel. Zonder label C of hoger mag een kantoorgebouw niet langer als kantoor dienen.

Monumenten vallen niet onder dit soort energieverplichtingen. Een kantoor in een beschermd monument hoeft u dus niet naar label C te brengen. Waar de grens ligt en welke andere uitzonderingen er zijn, ziet u bij energielabel C.